Chính phủ Mỹ nới lỏng lệnh cấm đối với mô hình AI Mythos của Anthropic
Sau gần hai tuần bị đình chỉ hoàn toàn quyền truy cập, mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Claude Mythos 5 đã được Bộ Thương mại Mỹ cho phép hoạt động trở lại dưới hình thức có điều kiện. Động thái này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong cuộc đối đầu pháp lý và công nghệ giữa đơn vị phát triển Anthropic và chính phủ Mỹ về việc kiểm soát các hệ thống AI có khả năng tấn công mạng nguy hiểm.
Quy định mới về quyền truy cập Mythos 5
Dựa trên thông báo từ Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick ngày 27/6, quyền truy cập vào Mythos 5 đã được khôi phục, nhưng giới hạn nghiêm ngặt trong một nhóm đối tác được thẩm định kỹ lưỡng. Quyết định này nhằm cân bằng giữa việc thúc đẩy nghiên cứu bảo mật và ngăn chặn nguy cơ lạm dụng công nghệ AI trong các cuộc tấn công mạng quy mô lớn.
Các điều kiện cụ thể bao gồm:
Quyền truy cập chỉ dành cho các “đối tác tin cậy” được Bộ Thương mại Mỹ phê duyệt.
Việc khôi phục quyền truy cập không áp dụng cho Fable 5, phiên bản thương mại phổ thông của Mythos.
Các biện pháp bảo vệ kỹ thuật bổ sung đã được thiết lập để ngăn chặn hành vi vượt rào (bypass) từ phía người dùng.
Mặc dù Anthropic đang nỗ lực đàm phán để đưa Fable 5 trở lại thị trường, hiện tại, công chúng vẫn chưa thể tiếp cận các phiên bản AI này. Việc duy trì lệnh cấm đối với Fable 5 cho thấy chính phủ Mỹ vẫn thận trọng với các mô hình AI có khả năng truy cập rộng rãi nhưng lại sở hữu năng lực kỹ thuật cao.
Nguồn gốc căng thẳng và tiềm năng “nguy hiểm” của Mythos
Sự can thiệp của chính phủ Mỹ xuất phát từ lo ngại về khả năng của Mythos trong việc tự động hóa quá trình tìm kiếm và khai thác lỗ hổng phần mềm. Mặc dù AI thường được sử dụng cho mục đích phòng thủ, khả năng tìm kiếm điểm yếu hệ thống của Mythos được đánh giá là nhanh hơn bất kỳ hệ thống tiền nhiệm nào, khiến các quan chức an ninh lo ngại về viễn cảnh bị kẻ xấu lợi dụng.
Dưới đây là tóm tắt những yếu tố chính khiến Mythos bị liệt vào danh sách kiểm soát:
Yếu tố
Mô tả chi tiết
Năng lực cốt lõi
Phát hiện và khai thác lỗ hổng phần mềm với tốc độ vượt trội.
Dự án Glasswing
Chương trình thử nghiệm nội bộ cho thấy khả năng rà soát lỗ hổng chính phủ trong vài giờ.
Rủi ro an ninh
Có khả năng làm giảm chi phí và độ phức tạp của các cuộc tấn công mạng.
Về phía Anthropic, công ty lập luận rằng việc tìm kiếm lỗ hổng không đồng nghĩa với khả năng khai thác ngay lập tức. Tuy nhiên, theo các chuyên gia an ninh, ranh giới giữa việc “xác định điểm yếu” và “tạo công cụ tấn công” là rất mong manh, tạo ra một bài toán hóc búa cho các nhà quản lý chính sách công nghệ.
Quan điểm của cộng đồng chuyên gia và các bên liên quan
Lệnh cấm trước đó của Bộ Thương mại đã vấp phải sự phản đối gay gắt từ giới chuyên môn. Hơn 100 chuyên gia an ninh mạng, bao gồm đại diện từ các tập đoàn công nghệ lớn như Adobe và Nvidia, đã đồng ký tên vào một bức thư phản đối, cho rằng lệnh cấm này phản tác dụng và gây tổn hại đến khả năng phòng thủ của các đơn vị bảo mật.
Các lập luận chính chống lại lệnh cấm bao gồm:
Sự phổ biến của AI mã nguồn mở: Các công nghệ tương tự Mythos đã tồn tại dưới dạng mã nguồn mở mà không bị kiểm soát.
Nghịch lý cạnh tranh: Việc ngăn cản các công ty Mỹ phát triển AI dẫn đến sự dịch chuyển nhu cầu người dùng sang các mô hình nước ngoài (như DeepSeek), vốn không chịu sự quản lý của Mỹ.
Hiệu quả phòng thủ: Việc tước đoạt công cụ mạnh mẽ khiến các đội ngũ an ninh nội địa bị suy giảm năng lực cạnh tranh trước đối thủ.
Thực tế cho thấy, ngay trong thời điểm lệnh cấm được ban hành đầu tháng 6, DeepSeek – một đại diện công nghệ từ Trung Quốc – đã ghi nhận vòng gọi vốn kỷ lục lên tới 7,4 tỷ USD. Điều này củng cố quan điểm của các chuyên gia rằng việc kiểm soát tại một quốc gia khó có thể ngăn chặn sự phát triển của công nghệ toàn cầu.
Mối quan hệ kéo dài giữa Anthropic và Chính phủ Mỹ
Vụ việc liên quan đến Mythos 5 chỉ là một phần trong bức tranh lớn hơn về sự bất đồng quan điểm giữa Anthropic và chính quyền Mỹ. Sự kiện này tiếp nối những tranh cãi bắt đầu từ đầu năm 2026, khi Bộ Quốc phòng Mỹ đưa Anthropic vào danh sách “rủi ro chuỗi cung ứng”.
Nguyên nhân sâu xa của mâu thuẫn này xuất phát từ lập trường của CEO Dario Amodei. Ông đã thẳng thắn từ chối ký các hợp đồng cho phép quân đội sử dụng Claude cho các mục đích có thể dẫn đến vi phạm đạo đức, bao gồm:
Phát triển vũ khí tự động không có sự giám sát của con người.
Sử dụng AI cho mục đích giám sát đại trà công dân trong nước.
Để bảo vệ quyền tự chủ của mình, Anthropic đã đệ đơn kiện chính phủ Mỹ vào tháng 3/2026. Công ty đã bước đầu giành được lợi thế tại tòa án San Francisco, nơi thẩm phán tạm thời ngăn chặn lệnh cấm sử dụng Claude. Hiện tại, vụ kiện vẫn đang tiếp diễn, song hành với những nỗ lực đàm phán mang tính xây dựng nhằm khôi phục quyền truy cập cho sản phẩm Fable 5 trong thời gian tới.
